Complexul de olărit al cimitirului din perioada romană Kariv I din regiunea Bugului de Vest
DOI:
https://doi.org/10.52603/RA.XXI.2.2025_03Cuvinte cheie:
cimitirul Kariv-I, perioada romană, vase ceramice, import roman, rit funerar, procese etniceRezumat
Articolul examinează vasele ceramice descoperite într-un cimitir datând din a doua jumătate a secolului al II-lea d.Hr. la Kariv-I, situat în districtul Sheptytskyi din regiunea Lviv, în vestul Ucrainei. Situl a fost descoperit accidental în 2017, iar în timpul investigațiilor arheologice ulterioare au fost descoperite douăsprezece morminte de incinerare. Printre obiectele funerare, ceramica constituie un grup semnificativ de descoperiri, cuprinzând aproximativ 30 de piese. Acestea includ atât obiecte importate (fragmente de amfore romane, ceramică smălțuită în roșu și negru), cât și obiecte produse local (oale, boluri). Situl a fost părăsit de o populație care a migrat în regiunea Bugului de Vest din zona Dunării Mijlocii în timpul războaielor marcomane.
Referințe
Adler 1975: H. Adler, Ein germanisches Körpergrab der römischen Kaiserzeit in Neuruppersdorf. Fundberichte aus Österreich, 14, 1975, 15-26.
Andrzejowski 1998: J. Andrzejowski, Nadkole 2: A Cemetery of the Przeworsk Culture in Eastern Poland. (Monumenta archaeologica barbarica, 5). (Kraków 1998).
Andżejowski 1999: J. Andżejowski, Hryniewicze Wielkie - cmentarzysko z pogranicza dwóch światów. In: (J.
Andżejowski ed.) Comhlan. Studia z archeologii okresu przedrzymskiego i rzymskiego w Europie Środkowej dedykowane Teresie Dąbrowskiej w 65. rocznicę urodzin (Warszawa 1999), 17-59.
Belevets 2004: V. Belevets, Belaruskae, Zakhodniae Palesse u peryiad pravіntsiinarymskіkh uplyvai - stan і perspektyvy dasledavannyiai. In: (A. Kośko, A. Kalečyc eds.) Wspólnota dziedzictwa kulturowego ziem Białorusi i
Polski (Kraków, 2004), 227-261 // В. Белевец, Беларускае, Заходняе Палессе ў перыяд правінцыйнарымскіх уплываў - стан і перспектывы даследаванняў. In: (ed. A. Kośko, A. Kalečyc) Wspólnota dziedzictwa kulturowego ziem Białorusi i Polski (Kraków, 2004), 227-261.
Bodzek 2023: Ja. Bodzek. The Kasperivtsi 1908 hoard of roman denarii and Karol Wilhelm halama: some notes.
https://doi.org/10.31470/2616-6275-2023-7-54-74
The Ukrainian Numismatic Annual, 7, 2023, 54-74, https://doi.org/10.31470/2616-6275-2023-7-54-74
Budinský-Krička, Lamiová-Schmiedlová 1990: V. Budinský-Krička, M. Lamiová-Schmiedlová, A Late 1st Century B.C. - 2nd Century A.D. Cemetery at Zemplin. Slovenská Archeologia, 38/2, 245-344.
Cass. Dio, Hist. Rom. = Cassii Dionis Cocceiani. Historia Romana. Libri LXIV-LXXX // Кассий Дион Коккейан, Римская история. Книги LXIV-LXXX. Перевод с древнегреческого под редакцией А. В. Махлаюка. (СанктCzarnecka 1990: К. Czarnecka, Struktura społeczna ludności kultury przeworskiej. Próba rekonstrukcji na podstawie źrodeł archeologicznych i analizy danych antropologicznych z cmentarzyska. (Warszawa 1990). Czarnecka 2007: K. Czarnecka, Oblin. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur in Südmasowien. (Monumenta archaeologica barbarica, 13). (Warszawa 2007).
Droberjar 1997: E. Droberjar, Studien zu den germanischen Siedlungen der älteren römischen Kaiserzeit in Mähren (Praha 1997).
Droberjar 2019: E. Droberjar, Wpływy kultury przeworskiej w Czechach i na Morawach od okresu późnolateńskiego po wczesną fazę okresu wędrówek ludów. In: (K. Kot-Legieć, A. Michałowski, M. Olędzki, M. Piotrowska eds.)
Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne (Lódź 2019), 251-290.
Elschek, Jakab, Stoková 2021: K. Elschek, J. Jakab, T. Stoková, Die Fürstengräber von Zohor in der Westslowakei und ihr Umfeld im Licht neuer Forschungen. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (2017), 98, 2021, 105-129.
Fedorczyk, Nowakowski, Szymański 1998: M. Fedorczyk, W. Nowakowski, P. Szymański, Od epoki żelaza po schyłek okresu wędrówek ludów: badania w 1995 r. zespołu osadniczego nad jeziorem Salęt, koło Wyszemborka, gmina Mrągowo. Światowit, XLI/ B, 1998, 367-387.
Fenin 1951: O.V. Fenin, Znakhidki ryms'kikh monet u Prikarpatti. Arkheologiia, Tom V, 1951, 92-104 // О.В.
Фенін, Знахідки римських монет у Прикарпатті. Археологія, Том V, 1951, 92-104.
Hadaczek 1909: K. Hadaczek, Cmentarzysko ciałopalne koło Przeworska (z epoki cesarstwa rzymskiego). (Teka Konserwatorska, 3/2). (Lwów 1909).
Hegewisch 2003: M. Hegewisch, Röhrenhenkelkannen. Anmerkungen zu einer kaiser- und völkerwanderungszeitlichen Gefässform. Ethnographisch-Archäologische Zeitschrift, 44, 2003, 43-61.
Khomiakova, Uspenskii 2015: O.A., Khomiakova, P.S. Uspenskii, Mogilnik rimskogo vremeni Izobil'noe (Klein
Fliess, kr. Labiau) v Kaliningradskoi oblasti: arhivnyie dannyie i novyie issledovaniia. Rossiiskaia arheologiia, 3, 2015, 122-137 // О.А. Хомякова, П.С. Успенский, Могильник римского времени Изобильное (Klein Fliess, kr. Labiau) в Калининградской области: архивные данные и новые исследования. Российская археология, 3, 2015, 122-137.
Hübner 1993: G. Hübner, Die Applikenkeramik von Pergamon: eine Bildersprache im Dienst des Herrscherkultes. (Berlin - New York 1993).
Jílek, Kuča, Sojková 2011: J. Jílek, M. Kuča, T. Sojková, Pohřebiště z doby římské ve Velaticích. Slovenská Archeológia, 59, 2011, 235-309.
Liana 1970: T. Liana, Chronologia względna kultury przeworskiej we wczesnym okresie rzymskim. Wiadomości Archeologicyne, XXXV, 4, 1970, 429-491.
Kozak 1993: D.N. Kozak, Vzaiemovidnosini slov'ian i germantsiv na teritorii Ukraini v pershii polovini I tis. n.e.
Arheologiia, 2, 1993, 24-36 // Д.Н. Козак, Взаємовідносини слов'ян і германців на території України в першій половині І тис. н.е. Археологія, 2, 1993, 24-36.
Kozak 2008: D. Kozak, Venedi. (Kiiv 2008) // Д. Козак, Венеди. (Київ 2008).
Natuniewicz-Sekuła, Baczewski 2023: M. Natuniewicz-Sekuła, М. Baczewski, Weklice : a cemetery of the Wielbark Culture on the Eastern margin of the Vistula delta (excavations 2005-2018). (Monumenta Archaeologica Barbarica, Series Gemina, 11). (Warszawa 2023). https://doi.org/10.23858/Waw/k/006
Niewęgłowski 1981: А. Niewęgłowski, Cmentarzysko kultury przeworskiej z okresu rzymskiego w Gościeradowie, gm. loco, woj. Tarnobrzeg. Sprawozdania Archeologiczne, XXXIII, 1981, 61-98.
Niewęgłowski 1991: A. Niewęgłowski, Cmentarzysko kultury przeworskiej w Gawrolinie, woj. Siedlieckie. (Warszawa 1991).
Nowakowski 1998: W. Nowakowski, Die Funde der römischen Kaiserzeit und der Völkerwanderungszeit aus Masuren. (Berlin 1998).
Olędzki 1996: M. Olędzki, Naddunajska grupa kultury przeworskiej w świetle analizy materiałów archeologicznych. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica, 20, 1996, 49-67. https://doi.org/10.18778/0208-6034.20.05
Onishchuk 2015: Ya. Onishchuk. Ryms'ki moneti ta ikh znachennia u seredovishchi plemen vel'bars'koii kul'turi.
Arkheologichni doslidzhennia L'vivs'kogo universitetu, 19, 2015, 20-32 // Я. Онищук, Римські монети та їх значення у середовищі племен Вельбарської культури. Археологічні дослідження Львівського університету, 19, 2015, 20-32.
Onishchuk 2018: Ya. Onishchuk, Naselennia Zakhidnoi Volini ta Zakhidnogo Podillia v pershii polovini I tis. n. e.: kul'turno-istorichnii aspekt. (L'viv 2018) // Я. Онищук, Населення Західної Волині та Західного Поділля в першій половині І тис. н. е.: культурно-історичний аспект. (Львів 2018).
Onishchuk 2019: J. Onishchuk, Kariv I - nowo odkryte cmentarzysko z okresu wczesnorzymskiego na Zachodnim
Pobużu. Wstępna analiza kulturowo - historyczna. In: (K. Kot-Legieć, A. Michałowski, M. Olędzki, M. Piotrowska eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne, (Łódź 2019), 359-375.
Onishchuk 2020: Ya.I. Onishchuk, Deiaki pidsumki doslidzhen' mogil'nika rims'kogo chasu Kariv-I u Zakhidnomu
Pobuzhzhi. In: (M. Liubichev, K. Mizgin eds.) Mizh Skhodom ta Zakhodom (Inter Orientem et Occidentem). Yuvileina zbirka do 65-richchia z dnia narodzhennia doktora Erdmute Shulttse ta 20-richchia Germano-Slov'ians'koi arkheologichnoi ekspeditsii (Ostrogothica-Serie, 3), (Kharkiv 2020), 143-163 // Я.І. Онищук, Деякі підсумки досліджень могильника римського часу Карів-І у Західному Побужжі. В: (ред. М. Любичев, К. Мизгин)
Між Сходом та Заходом (Inter Orientem et Occidentem). Ювілейна збірка до 65-річчя з дня народження доктора Ердмуте Шультце та 20-річчя Германо-Слов'янської археологічної експедиції (Ostrogothica-Serie, 3), (Харків 2020), 143-163.
Onishchuk 2021: Ya. Onishchuk, Horshchiki veneds'kogo tipu z mogil'nika rims'kogo chasu Kariv-I u Zakhidnomu Pobuzhzhi. Arkheologichni doslidzhennia L'vivs'kogo universitetu, 25, 2021, 17-31 // Я. Онищук, Горщики венедського типу з могильника римського часу Карів-І у Західному Побужжі. Археологічні дослідження Львівського університету, 25, 2021, 7-31. https://doi.org/10.30970/ars.2021.25.4034
Onishchuk 2022a: Ya.I. Onishchuk, Doslidzhennia mogil'nika rims'kogo chasu Kariv I u Zakhidnomu Pobuzhzhi v 2019-2020 rokakh. Arkheologiia i davnia istoriia Ukraini, 1 (42), 2022, 141-154 // Я.І. Онищук, Дослідження могильника римського часу Карів І у Західному Побужжі в 2019-2020 роках. Археологія і давня історія України, 1 (42), 2022, 141-154.
Onishchuk 2022b: Ya.I. Onishchuk, Mogil'nik Kariv-I v konteksti etnichnikh i kul'turnikh iavishch ostannoi chverti II st. n. e. na teritorii Zakhidnoho Pobuzhzhia i Verkhnogo Podnistrov'ia. Arheologiia, 3, 66-87 // Я.І. Онищук, Могильник Карів-І в контексті етнічних і культурних явищ останньої чверті ІІ ст. н. е. на території
Західного Побужжя і Верхнього Подністров'я. Археологія, 3, 2022, 66-87.
Onyshchuk, Schuster 2020: J. Onyshchuk, J. Schuster, Die nächsten drei Sueben! Ein kaiserzeitliches «Fürstengrab» mit römischem Import und weitere Grabfunde von Kariv-I in der Westukraine. Acta Archaeologica Carpathica, LV, 2020, 91-110.
https://doi.org/10.4467/00015229AAC.20.005.13510
Onyščuk, Schuster 2021: J. Onyščuk, J. Schuster, Hic Suebiae finis? Ein mittelkaiserzeitliches Gräberfeld mit "Fürstengrab" von Kariv-1 aus der Westukraine. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (2017), 98, 2021, 11-77.
Onyshchuk, Serkiz 2024: Ya. Onyshchuk, R. Serkiz. Finds of decorative elements of horse harness for riding of the Roman period from the vicinity of Rykhtychi village near Drohobych. Skhidnoievropeiskyi istorychnyi visnyk [East European Historical Bulletin], 31, 2024, 8-19, https://doi.org/10.24919/2519-058X.31.306352
Orlyk, Prokhnenko, 2023a: M. Orlyk, I. Prokhnenko. Imitations of the Denarius of Octavian Augustus of Mala
Kopanya Type. East European Historical Bulletin, 68, 2023, 8-21, https://doi.org/10.24919/2519-058X.29.292954
Orlyk, Prokhnenko, 2023b: M. Orlyk, I. Prokhnenko. Imitations of Roman Denarii of Rosca Fabata from Malaya
Kopanya and its surroundings. Український нумізматичний щорічник/The Ukrainian Numismatic Annual 7, 2023, 40-53, https://doi.org/10.31470/2616-6275-2023-7-40-53
Orlyk, Prokhnenko, 2024a: M. Orlyk, I. Prokhnenko. Coin and Material «Hoard» From Bakta Village, Berehove
District, Zakarpattia Oblast (Seiposondomb Tract): Attribution of the Find. Український нумізматичний щорічник/The Ukrainian Numismatic Annual 8, 2024, 88-103, https://doi.org/10.31470/2616-6275-2024-8-88-103
Orlyk, Prokhnenko, 2024b: M. Orlyk, I. Prokhnenko. The Nankovo Hoard of 1974 in the Context of RomanBarbarian Relations in the Upper Tisza Region: New details. Revista Arheologică, serie nouă, XX, nr. 1, 2024, 123- 130,
https://doi.org/10.52603/RA.XX.1.2024_05
Porten Palange 2009: F.P. Porten Palange. Die Werkstätten der arretinischen reliefkeramik, 1-2. (Mainz 2009).
Röttger, 2024: C. Röttger. Two Hoards of Eravisci and (Eravisci-Imitative) Coins From Ukraine. Український нумізматичний щорічник/The Ukrainian Numismatic Annual 8, (2024), 70-87, https://doi.org/10.31470/2616-6275-2024-8-70-87
Shelov 1978: D.B. Shelov, Uzkogorlyie svetloglinianyie amfory pervykh vekov nashei ery. Klassifikatsiia i khronologiia. Kratkie soobscheniia Instituta arheologiі AN SSSR, 156, 1978, 16-21 // Д.Б. Шелов, Узкогорлые светлоглиняные амфоры первых веков нашей эры. Классификация и хронология. Краткие сообщения Института археологи АН СССР,156, 1978, 16-21.
Skvortsov 2012: K.N. Skvortsov, Pogrebeniia s koniami I tys. n.e. na Sambiiskom poluostrove (mogil'nik Aleika 3). Rossiiskaia arheologiia 3, 36-49 // К.Н. Скворцов, Погребения с конями I тыс. н.э. на Самбийском полуострове. (могильник Алейка 3). Российская археология 3, 2012, 36-49. https://doi.org/10.1007/s15200-012-1008-2
Stasiak 1994: M. Stasiak, Ceramika z cmentarzyska kultury przeworskiej w Opoce. (Kultura przeworska, II). (Lublin 1994).
Sidorovich 2019: V. Sidorovich, «Z veseloiu iurboiu ukvitchanikh vinkami menad i satiriv khodit' veselii bog Dionis po vs'omu svitu, z krainy v krainu…»: Terra sigillata z mogil'nika rims'kogo chasu Kariv-I. «Motiv - stil', obraz - znak u konteksti davnikh kul'tur i traditsii». Tezi dopovidei uchasnikiv Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii, 6-9 listopada 2019 r. (L'viv-Vinniki 2019), 19 // В. Сидорович, «З веселою юрбою уквітчаних вінками менад і сатирів ходить веселий бог Діоніс по всьому світу, з країни в країну…»: Terra sigillata з могильника римського часу Карів-І. «Мотив - стиль, образ - знак у контексті давніх культур і традицій». Тези доповідей учасників Міжнародної наукової конференції, 6-9 листопада 2019 р. (Львів-Винники, 2019), 19.
Tejral 1975: J. Tejral, Die Probleme der späten römischen Kaiserzeit in Mähren. (Studie archeologického ústavu Ceskoslovenské Akademie Ved v Brne, III/2). (Praha 1975).
Vakulenko 1991: L.V. Vakulenko, Lipitskaia kul'tura v svete raskopok mogil'nika u s. Zaval'e na Prikarpat'e. In: (P.P. Byrnia ed.) Drevnosti Iugo-Zapada SSSR, (Kishinev 1991), 22-38 // Л.В. Вакуленко, Липицкая культура в свете раскопок могильника у с. Завалье на Прикарпатье. В (П.П. Бырня ред.) Древности Юго-Запада СССР, (Кишинев 1991), 22-38.
Vakulenko, Didenko 2022: L.V Vakulenko, S.V. Didenko, Przeworsk Tribes in the Western Ukrainian Lands in the First Centuries AD (According to the Materials of Funeral Sites). Acta Archaeologica Carpathica, 57, 63-88.
https://doi.org/10.4467/00015229AAC.22.003.17457
Varsik 2011: V. Varsik, Germánske osídlenie na východnom predpolí Bratislavy. Sídliská z doby rímskej v Bratislave-Trnávke a v okolí. (Nitra 2011).
Windl 1991: H. J. Windl, Germanische Funde des ersten und zweiten nachchristlichen Jahrhunderts in Niederösterreich. In: (Hrsg. J. Peška et al.) Die Königsgruft von Mušov. Germanen und Römer nördlich der mittleren
Donau in den ersten zwei nachchristlichen Jahrhunderten, (Mikulov 1991), 17-24.
Wołągiewicz 1993: R. Wołągiewicz, Ceramika kultury wielbarskiej między Bałtykiem a Morzem Czarnym. (Szczecin 1993).
Descărcări
Publicat
Număr
Secțiune
Licență

Această lucrare este licențiată în temeiul Creative Commons Attribution 4.0 International License.









